Tarnowskie Centrum Kultury
Galeria TCK, Rynek 5, 33-100 Tarnów
9 – 31. 10. 2026
Tadeusz Koniarz – Zrozumieć życie
Niedawno na jednym z blogów trawestując zdanie z filmu Gary Winograndzie o słynnym fotografie amerykańskim, napisano: „Komu potrzebny kolejny fotograf, kolejne zdjęcie, skoro sfotografowano już wszystko i każdego”. Takich sentencji pojawia się w sieci coraz więcej. Mamy do czynienia z nadprodukcją obrazów, a jednocześnie z dewaluacją tego co te obrazy zawierają. Może tak jest. Powstają miliardy zdjęć i zapewne więcej ich się robi niż ktokolwiek jest w stanie je obejrzeć.
Dlatego warto zatrzymać się na chwilę, zwolnić, zastanowić. Okazją do tego może być właśnie otwarta w Tarnowskim Centrum Kultury, licząca blisko 120 zdjęć wystawa retrospektywna Tadeusza Koniarza. Zawiera ona wybrane fotoreportaże i ich obszerne fragmenty jakie powstały po ponad czterech dekadach działalności autora. Cechą najważniejszą tej twórczości – jak słusznie zauważa Marta Darowska, współkuratorka wystawy – jest bliskość z człowiekiem. To człowiek jest najważniejszy w tych zdjęciach i nie ważne czy dotyczy to dramatycznych wydarzeń zamachu terrorystycznego w Paryżu, czy codziennego życia mieszkańców z sąsiednich ulic rodzinnego miasta Tarnowa. Autor ma tę niezwykłą umiejętność znalezienia się w odpowiednim momencie i to w taki sposób, by stać się prawie niewidocznym świadkiem notującym naturalne, spontaniczne zachowania bohaterów swoich prac.
Szczególnie silne wrażenie na oglądających sprawiają dwa fotoreportaże. „Świat bez kolorów” to wzruszająca opowieść o zamkniętym świecie pacjentów z „problemami psychicznymi”. Niezwykle trudno jest na kilkunastu fotografiach oddać nastroje i odczucia takich osób bez naruszania ich prywatności. Ta umiejętność znalezienia się wewnątrz nawet najbardziej bolesnych i trudnych ludzkich problemów cechuje i inne serie autora. Człowiek jest zawsze na pierwszym miejscu. Jest tak wtedy gdy stanowi centralny punkt odniesienia np. w reportażu o sędziwej pani Stanisławie, która dożywszy sędziwego wieku 95 poświęciła całe swoje życie rodzinie doczekawszy się aż 86 bezpośrednich potomków. Również wtedy, gdy naszym udziałem staje się nagłe doświadczenie życiowe, jak ma to miejsce w przypadku Agnieszki, przyjaciółki i koleżanki z redakcji gdzie wspólnie pracowali przed laty.
Jako rasowy fotograf, dający się porwać bieżącym wydarzeniom, fotografując na granicy bezpieczeństwa osobistego, rejestruje gwałtowne demonstracje w Paryżu, a jednocześnie wykonuje serię zdjęć relacjonujących zachowania turystów podczas wizyty w Luwrze, dając tym zdjęciom nieco lżejszy i ironiczny charakter.
W czasach niezwykle szybko przekazywanych informacji, w dobie rozwijanych w każdym momencie środków wszechstronnej komunikacji, fotografie Tadeusza Koniarza poprzez wywoływane emocje niosą silne humanistyczne przesłanie.
Fotoreportera powinna cechować nie tylko wrażliwość dla otaczającej rzeczywistości, nie tylko refleks i spostrzegawczość, ale również umiejętność „całkowitego wtopienia się w surową codzienność” jak mówi autor w komentarzu do jednego ze swoich materiałów.
Podczas spotkania z publicznością w czasie otwarcia wystawy Tadeusz Koniarz mówił m. in. o uznaniu jakim darzy wielu znanych twórców fotografii, których miał możliwość poznania i fotografowania podczas dorocznych wizyt na Paris Photo w Paryżu. Tacy mistrzowie jak Elliott Erwitt, Ralph Gibson czy Sebastião Salgado są dla niego źródłem inspiracji. Ale mając przed sobą prace tak wybitnych autorów potrafił znaleźć swój własny język fotograficzny i nadać swoim pracom swoją indywidualną interpretację. Większość tych zdjęć jest czarno-biała. Być może w myśl tej zasady, że fotografia w czerni i bieli jest bardziej interpretacją a w kolorze informacją. Teza chyba dyskusyjna, ale w przypadku dokonań Tadeusza Koniarza mająca być może właściwe zastosowanie. Zauważyć można w jego fotografowaniu zwrócenie się ku czarno-białym ujęciom. To samo obserwujemy w kinematografii, gdzie pojawiają się ostatnio wybitne dzieła filmowe jak np. „Ojczyzna” Pawła Pawlikowskiego czy „Obcy” François Ozona.
Wraz z malejącą tendencją ukazywania się prasy codziennej i ilustrowanej wydawać się może, że taka klasyczna dziedzina jak fotoreportaż również z czasem zaniknie. Tymczasem twórczość tak świadomego fotoreportera jak Tadeusz Koniarz mocno temu zaprzecza. A dobry i wartościowy fotoreportaż ma już ugruntowane miejsce w galeriach fotografii, na wystawach i w zbiorach muzealnych, stając się klasyczną formą wypowiedzi artystycznej, jak to ma miejsce w przypadku fotografii portretowej czy krajobrazowej. Szczególnie, gdy niesie ze sobą ważne przesłanie społeczne, tak jak w przypadku Tadeusza Koniarza, co potwierdza wystawa w Tarnowskim Centrum Kultury.
Marek Grygiel
Tadeusz Koniarz rozpoczął swoją profesjonalną działalność w 1986 roku. Współpracuje z Agencją Fotograficzną REPORTER, tygodnikiem TEMI, miesięcznikiem FOTO KURIER. Współtworzył i przez wiele lat kierował Amatorskim Klubem Filmowym „SZWENK’” i pracownią fotografii w Pałacu Młodzieży w Tarnowie. Zrealizował trzydzieści wystaw indywidualnych, jest laureatem i finalistą w wielu prestiżowych konkursach fotografii prasowej, m.in. w takich jak „Grand Press Photo”, „BZ WBK Press” Photo, „Fotoreporter Roku 2016”, National Geographic.
W 2017 otrzymał tytuł „Fotoreportera Małopolski” a w rok później Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich przyznało mu Nagrodę im. Erazma Ciołka. Tadeusz Koniarz jest również wykładowcą i pedagogiem. Swoją wiedzę i doświadczenie przekazywał młodym adeptom sztuki w Pałacu Młodzieży, Zespole Szkół Technicznych oraz Państwowym Liceum Plastycznym.
Za wszechstronną działalność w dziedzinie fotografii i filmu został wielokrotnie uhonorowany nagrodami i wyróżnieniami m. in. „Srebrną Odznaką Federacji Niezależnych Twórców Filmowych. Posiada tytuł „Zasłużonego Działacza Kultury, otrzymał Brązowy Krzyż Zasługi i Medal Komisji Edukacji Narodowej. Jest laureatem Nagrody Miasta Tarnowa w dziedzinie upowszechniania kultury w 2012 roku i w dziedzinie twórczości artystycznej 2016. Nagrodzony także statuetką „Uskrzydlony” przyznaną przez Tarnowską Fundację Kultury i Nagrodą Kulturalną TEMI im. Bogusława Wójtowicz za 2016 rok.
Zobacz też:
W FOTOTAPECIE poprzednio m.in.:
Copyright © 1997-2026 Marek Grygiel / Copyright for www edition © 1997-2026 Zeta-Media Inc.